Tăng cường sức đề kháng giúp cơ thể tránh xa dịch bệnh

Trong bối cảnh dịch bệnh bùng phát như hiện nay, khi con người chưa sản xuất được thuốc chữa, việc phòng bệnh vô cùng quan trọng, đặc biệt là nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

Vì sao lại là hệ miễn dịch?
Hệ thống miễn dịch (Immune System), gọi tắt là hệ IS, là mạng các tế bào đặc biệt, protein, mô và cơ quan, giúp bảo vệ cơ thể kháng lại vi trùng và vi sinh vật có hại. Một trong những tế bào quan trọng của IS là tế bào bạch cầu, làm nhiệm vụ giống như các chiến binh, chống lại những kẻ xâm lược ngoại lai có hại, như virus Corona hiện đang được cả thế giới quan tâm. Không giống các hệ thống khác trong cơ thể, IS có cấu trúc phức tạp, “phủ sóng” khắp cơ thể để giữ cho con người luôn khỏe mạnh.

Nếu hệ miễn dịch tốt, hoạt động hiệu quả, cơ thể không mắc các loại bệnh, kể cả những căn bệnh nguy hiểm như ung thư hay tim mạch hoặc nhiễm các loại virus nguy hiểm, mới lạ và tạo kháng thể chống bệnh cũ tái phát. Ngược lại nếu suy yếu, nhất là mất khả năng phân biệt các kháng nguyên bên ngoài và tự kháng nguyên, tạo ra các loại bệnh tự miễn như tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, vảy nến, Lupus hay bệnh về tuyến giáp…

Liên quan đến hệ miễn dịch, nhiều công trình nghiên cứu đã được thực hiện. Ví dụ, một nghiên cứu mới của Viện Ung thư London (Anh) phát hiện ra “công tắc ngắt” của cấu trúc trong các tế bào làm trung gian của hệ thống miễn dịch nhằm phản ứng với mối đe dọa, viêm nhiễm. Nghiên cứu mở ra hướng đi, cho ra đời các loại thuốc điều trị các bệnh viêm nhiễm khi phản ứng miễn dịch của cơ thể vượt quá tầm kiểm soát.

Trong khi điều trị virus, hệ miễn dịch người bệnh suy yếu dễ bị lây nhiễm chéo bởi vi khuẩn, nên việc điều trị có thể kết hợp thêm kháng sinh, nhưng không thể dùng tùy tiện. Vì vậy, phương pháp tình thế là cách ly, và điều trị giảm triệu chứng nên việc phòng bệnh, tăng cường sức đề kháng chờ hệ miễn dịch của cơ thể tự tiêu diệt virus là yếu tố quan trọng. Riêng nhóm người có tiền sử bệnh phổi, bệnh ung thư, bệnh mạn tính, hay nhóm có hệ miễn dịch kém nên tránh tiếp xúc nguồn bệnh.

 

Liệu pháp tăng cường đề kháng mang tên Probiotic
Trung tâm Kiểm soát & Phòng chống Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, để có hệ miễn dịch khỏe mạnh mọi người nên duy trì lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống khoa học, cân bằng và đủ chất, trọng tâm đến thực phẩm có lợi, bổ sung các vitamin đa lượng, kháng thể tự nhiên từ rau củ quả, sữa…

Ngoài ra, còn có một hướng đi mới, tăng cường sức đề kháng bằng probiotic đã được khoa học chứng minh là hiệu quả và dễ thực hiện, đặc biệt giảm tỷ lệ nhiễm trùng đường hô hấp và đường tiêu hóa. Probiotic hay lợi khuẩn là nhóm các vi khuẩn khác nhau, có lợi cho sự tồn tại và phát triển của nhiều loài sinh vật khác, do phương thức sống cộng sinh tự nhiên, thường được tìm thấy trong hệ tiêu hoá của nhiều loài. Hiểu sát nghĩa hơn, đó là chất bổ sung dinh dưỡng chứa những vi khuẩn hay vi nấm có ích. Theo định nghĩa của Tổ chức Nông – Lương Liên Hiệp Quốc (FAO) hay Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), probiotic là những vi sinh vật còn sống, khi đưa vào cơ thể một lượng đầy đủ sẽ có lợi cho sức khỏe của ký chủ hay vật chủ cộng sinh. Đây là hướng đi mới trong chế biến thực phẩm hiện đại trên thế giới hiện tại và trong tương lai gần.

Trong ruột, probiotic phá vỡ các thực phẩm khi ăn vào để cung cấp một nguồn năng lượng cho các tế bào trong ruột, nó được tìm thấy trong thực phẩm và cả các chất bổ sung (probiotic có thể là tự nhiên hoặc đã được thêm vào trong giai đoạn chế biến). Các thực phẩm này gồm sữa chua, đồ uống từ sữa chua, sữa lên men và chưa lên men, đậu tương lên men và một số nước hoa quả, đồ uống đậu nành. Tuy nhiên theo nghiên cứu của WHO, probiotics sau khi được bổ sung vào cơ thể phải ở dạng sống sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, và giúp an toàn cho người sử dụng. Theo WHO, liều lượng đầy đủ cho mỗi lần bổ sung probiotic, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người, có thể là 108 đơn vị hay 100 triệu đơn vị tế bào lợi khuẩn, liều này có thể tăng tới 1011, với điều kiện các vi khuẩn phải được phân lập đến cấp “chủng”.

Qua các nghiên cứu lâm sàng cho thấy, lợi khuẩn có nhiều giá trị như củng cố thành ruột bằng cách gắn vào thành ruột non, phong bế, giảm bớt sự phát triển của các vi khuẩn gây hại cho hệ tiêu hoá. Kích thích hoạt tính men Lactase của cơ thể nhằm cải thiện quá trình tiêu hóa và hấp thu Lactose ở những người ít hay không dung nạp Lactose. Tăng cường sức đề kháng của ruột do kích thích lên hệ miễn dịch. Tăng cường miễn dịch bằng cách làm tăng sản sinh ra mucin, một protein được thấy trong nước bọt và các màng nhầy của đường ruột, qua đó giúp bảo vệ chống lại ma sát và bào mòn và tạo ra một môi trường không thích hợp cho vi khuẩn có hại. Chúng cũng tăng sản xuất ra các kháng thể immunoglobulin A (IgA), là các protein nhận dạng ra và chống lại các tác nhân ngoại xâm trong cơ thể. Sản xuất các axit mạnh, tăng tốc chuyển hoá và bài tiết chất độc, đồng thời làm giảm cholesterol hay triglyceride trong máu.

Theo nghiên cứu của Trung tâm Dinh dưỡng người Cao tuổi thuộc ĐH Tufts, Mỹ, lợi ích của probiotic rất tiềm ẩn. Trước tiên, có lợi cho hệ thống tiêu hóa như đề cập ở trên, kể cả hỗ trợ chữa trị táo bón, tiêu chảy, ung thư ruột kết, viêm ruột, nhiễm H. pylori. Theo nghiên cứu, loại tiêu chảy một số người mắc phải sau khi dùng kháng sinh đã giảm khi dùng một loại thức uống có chứa ba loại men vi sinh đặc biệt (L. casein, L. bulgaricus và S. thermophilus). Một số chủng probiotic có thể tăng cường sức khỏe miễn dịch, bằng cách thay đổi hệ vi sinh đường ruột và tăng cường phản ứng của hệ miễn dịch giúp giảm bệnh.

Một nghiên cứu khác cho thấy chế phẩm sinh học có thể tăng cường sức đề kháng và phục hồi sau khi bị nhiễm trùng. Kết quả nghiên cứu trên người cao tuổi cho thấy, thời gian mắc tất cả các bệnh thấp hơn đáng kể trong nhóm được dùng một loại men vi sinh có trong sữa lên men. Cụ thể, giảm 20% thời gian nhiễm trùng mùa đông (nhiễm trùng đường tiêu hóa và đường hô hấp).

Theo một nghiên cứu do các nhà khoa học Đài Loan thực hiện cho thấy, sữa chua có chứa hai loại men vi sinh, lactobacillus và bifidobacterium, có thể cải thiện thành công cho việc điều trị bằng thuốc (4 loại thuốc) trên 138 người bị nhiễm H. pylori dai dẳng. H. pylori là vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng dạ dày và phần trên của ruột non. Nó có thể dẫn đến loét và cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư dạ dày. Với kết quả nghiên cứu thì lợi khuẩn đích thực là các “vệ sĩ có hộ khẩu thường trú”, làm nhiệm vụ trung hòa hệ vi khuẩn đường ruột, ức chế hoạt động của các vi khuẩn gây hại, nâng cao miễn dịch cho toàn cơ thể. Vì vậy, có thể bổ sung vi khuẩn có lợi bằng cách thường xuyên sử dụng những thực phẩm có chứa probiotic như nhóm thực phẩm len men, đặc biệt là sữa chua.

Sữa chua và các thực phẩm lên men… được xem là những lợi khuẩn có thể giúp tăng cường sức đề kháng, khi sử dụng cần chú ý:
– Nên chọn mua sữa chua nguyên chất, ít béo hoặc không béo. Hãy kiểm tra nhãn mác để biết hàm lượng đường cũng như các thành phần hữu ích khác như canxi, vitamin D, men vi sinh v.v.

– Lựa chọn chất ngọt nhân tạo để biết hàm lượng calo

– Nên chọn sữa chua còn men sống hoạt hóa và chế phẩm sinh học để có tác dụng cao nhất (Live and active cultures).

– Nên bổ xung hạt lanh, khoảng 1 muỗng canh hạt lanh, sẽ tăng thêm gần 3g chất xơ và 2g omega-3 thực vật, rất tốt cho sức khỏe hoặc chọn sữa có sẵn các thành phần này.

– Chọn mua sữa giàu vitamin D, nhất là nhãn hiệu có ghi 20%, sẽ tốt hơn so với 0% vitamin D.

– Dùng sữa chua là một phần của bữa ăn nhẹ bằng cách kết hợp sữa chua giàu protein với thực phẩm giàu chất xơ như trái cây (tươi hoặc đông lạnh) hoặc một loại ngũ cốc dùng cho bữa sáng.

– Dùng sữa chua làm sinh tố kem, vừa ngon miệng lại ít chất béo, chất béo bão hòa và calo.

– Có thể tạo loại sữa chua tùy chỉnh theo sở thích như thêm dâu tây xắt nhỏ, cà phê hay xi-rô hoặc các loại hoa quả khác.

– Có thể dùng sữa chua tại nơi làm việc dưới dạng bữa ăn nhẹ buổi sáng hoặc buổi chiều

Theo CDC, để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, ngoài probiotic có thể áp dụng một số kinh nghiệm như ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng. Tránh xa khói thuốc lá, kể cả chủ động lẫn thụ động, uống ít rượu, ăn nhiều rau, trái cây, các loại hạt, tăm nắng đầy đủ để kích hoạt quá trình sản xuất vitamin D (vào mùa hè, nên tắm nắng 10 – 15 phút mỗi ngày.

DS. Trang Nhung

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.