Sữa non – Nguồn dinh dưỡng đầu tiên của sự sống

Sữa non hay sữa đầu, còn được gọi là thức ăn đầu tiên của sự sống với đặc tính màu vàng, dính, xuất hiện vào cuối giai đoạn thai kỳ, lưu thông qua tuyến vú của mẹ bầu trong vòng 72 giờ, thời điểm được xem là “giờ vàng tối ưu” cho em bé sau khi chào đời.

Tham khảo nhanh về sữa non
Sữa non (colostrum) là một chất lỏng dạng dịch dày màu trắng vàng xuất hiện vào cuối giai đoạn thai kỳ và lưu thông qua tuyến vú của động vật có vú, trong đó có con người. Sự tiết sữa bị ức chế khi mang thai bởi estrogen và progesterone, sữa non thường được tạo ra trong giai đoạn cuối của thai kỳ, khoảng tháng thứ 6 đến tháng thứ 7. Một số người mẹ thấy ngực chảy sữa ở giai đoạn sớm hơn, vào khoảng tháng thứ 5 hoặc thứ 6. Một số người lại không hề xuất hiện dấu hiệu tiết sữa non mặc dù tuyến sữa vẫn hoạt động khá tốt. Ban đầu, núm vú xuất hiện những gợn trắng, giống như mụn. Đó là dấu hiệu cho biết chuẩn bị tiết sữa non. Khoảng một vài ngày sau, đôi khi kéo dài hàng tuần mới xuất hiện dấu hiệu tiết sữa thực sự.

Sữa non vẫn còn lưu lại trong một vài ngày sau sinh. Nó là một loại sữa đặc biệt đặc, dính và có màu từ vàng đến cam và được xem là thực phẩm hoàn hảo đầu tiên của trẻ nhỏ vì mục đích chính là dùng cho trẻ sơ sinh. Mặc dù lượng ít, nhưng đây là loại sữa có nồng độ dinh dưỡng cao, nhất là chất đạm, kháng thể, vitamin A và bạch cầu. Lượng đạm trong sữa non nhiều gấp 10 lần so với sữa trưởng thành và nhiều thành phần quan trọng khác như immunoglobulin, các yếu tố tăng trưởng, kháng thể, vitamin, khoáng chất, enzyme, axit amin…. Điều này minh chứng cho việc nuôi con bằng sữa mẹ là một biện pháp tự nhiên an toàn, lành mạnh.

Sữa non từ mẹ rất giàu immunoglobulin A (IgA), giúp bảo vệ trẻ khỏi bị nhiễm trùng. Nó giúp thiết lập hệ vi sinh đường ruột bình thường ở trẻ sơ sinh. Sữa non là thực phẩm lý tưởng cho trẻ sơ sinh so với sữa công thức hoặc sữa từ các loại động vật khác.

Theo trang tin Pacificcross, một khảo sát gần đây cho thấy vẫn có hơn 40% phụ nữ người Việt vắt bỏ sữa non trong những ngày đầu sau sinh, vì thế những giọt “sữa vàng” quý giá đã bị lãng phí. Rất có thể là do nhận thức, hiểu lầm sữa non là chưa chín, chưa đủ tốt, uống vào bé sẽ bị đau bụng…. nên nhiều người Việt vắt bỏ đi để sữa mau chín “chuyển từ màu trong sang màu trắng”, tức chín mới cho con bú. Ngộ nhận sai lầm lầm này dẫn đến việc bỏ phí nguồn dưỡng chất vô cùng quý giá đầu đời của trẻ.

 

Lợi ích dinh dưỡng, sức khỏe của sữa non
Sữa non động vật có vú nói chung vô cùng bổ dưỡng, chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn sữa thông thường; giúp ngăn ngừa các vấn đề về đường tiêu hóa thay cho thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố vào năm 2001, các nhà khoa học phát hiện thấy, sữa non giúp bảo vệ chống lại tổn thương đường tiêu hóa do sử dụng quá indomethacin (một NSAID thường được sử dụng để điều trị viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp).

Cũng theo nghiên cứu, các yếu tố miễn dịch và tăng trưởng được tìm thấy trong sữa non của bò gần giống với sữa non con người, an toàn và có thể sử dụng để bồi bổ sức khỏe, nâng cao hệ miễn dịch và tăng cường sức đề kháng cho trẻ sơ sinh lẫn nhóm trẻ nhỏ nên đã được sử dụng rộng rãi ở các nước Âu-Mỹ, Châu Á… và nhiều nơi khác. Đặc biệt, nó có hàm lượng protein, chất béo, carbohydrates, magiê, vitamin B và vitamin A, C và E… cao hơn sữa thông thường. Lợi ích sức khỏe của sữa non chủ yếu liên quan đến các hợp chất protein cụ thể, bao gồm: Lactoferrin, một loại protein có tác dụng thúc đẩy quá trình phản ứng miễn dịch của cơ thể với các bệnh nhiễm trùng bởi vi khuẩn và virus.

Tiếp đến là các yếu tố tăng trưởng, trong sữa non yếu tố tăng trưởng chính là các hormone kích thích tăng trưởng. Ví dụ, sữa non bò có 2 loại hormone gốc protein cao hơn sữa thông thường giống như insulin 1 và 2, hoặc IGF-1 và IGF-2. Thứ ba là kháng thể, đây chính là protein, hay còn được gọi là immunoglobulin, được sử dụng bởi hệ thống miễn dịch của cơ thể để kháng lại vi khuẩn và virus. Sữa non bò nói chung rất giàu kháng thể IgG, IgA và IgM nên giúp tăng cường khả năng miễn dịch, điều trị nhiễm trùng và mang lại nhiều lợi ích trong suốt cuộc đời con người.

Chưa hết, sữa non bò còn chứa các chất dinh dưỡng đa lượng, vitamin và khoáng chất. Nó đặc biệt cao trong các hợp chất protein điều chỉnh các phản ứng miễn dịch và thúc đẩy tăng trưởng, bao gồm cả lactoferrin, yếu tố tăng trưởng và kháng thể.

 

Tăng cường miễn dịch
Sữa non tăng cường hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Tác dụng này của sữa non chủ yếu là do nồng độ cao kháng thể IgG và IgA. Kháng thể này chính là các protein chống lại virus và vi khuẩn. Nghiên cứu cho thấy, bổ sung sữa non có thể đặc biệt hiệu quả trong việc tăng cường khả năng miễn dịch không chỉ ở trẻ sơ sinh mà còn kéo dài suốt cả cuộc đời, nhất là cho nhóm vận động viên năng khiếu thể thao. Một nghiên cứu ở 29 người đi xe đạp nam cho thấy uống 10 gram sữa non bò mỗi ngày trong 5 tuần liền ngăn ngừa sự suy giảm tế bào miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên so với giả dược ở nhóm trẻ sau sinh.

Ngăn ngừa và điều trị chứng tiêu chảy
Các hợp chất trong sữa non, đặc biệt là sự đa dạng của các kháng thể và protein lactoferrin có thể giúp ngăn ngừa tiêu chảy liên quan đến nhiễm trùng do vi khuẩn và virus. Chính vì vậy mà sữa non được ví là thuốc chống tiêu chảy hiệu quả. Bằng chứng, theo một nghiên cứu ở trên 87 người trưởng thành bị tiêu chảy liên quan đến HIV cho thấy, uống 100 gram sữa non bò mỗi ngày cùng với thuốc chống tiêu chảy truyền thống làm giảm nguy cơ tiêu chảy tới 21% so với chỉ dùng thuốc truyền thống. Chưa hết, sữa non còn có thể hỗ trợ “trị” được các chủng vi khuẩn gây nhiễm trùng như khuẩn Escherichia coli (E. coli) và Shigella dysenteriae. Nghiên cứu trên 30 người trưởng thành khỏe mạnh cho thấy điều này, những người dùng liều hàng ngày 1.200 mg sữa non có chứa các kháng thể chống lại vi khuẩn E.coli, giảm tới trên 90% nguy cơ tiêu chảy so với giả dược.

 

Sữa non có lợi cho sức khỏe đường ruột
Sữa non nói chung và ở bò nói riêng có thể củng cố sức khỏe đường ruột, chống lại nhiễm trùng đường tiêu hóa. Nghiên cứu trên động vật và người chứng minh, sữa non của bò có thể kích thích sự phát triển của tế bào ruột, tăng cường thành ruột và ngăn ngừa sự thấm qua đường ruột, rò rỉ đến phần còn lại của cơ thể. Những lợi thế này có được là nhờ lactoferrin và các yếu tố tăng trưởng có trong đó. Nghiên cứu ở 12 vận động viên bị rò ruột do tập thể dục nặng cho thấy, uống 20 gram sữa non của bò mỗi ngày, rò ruột giảm mạnh so với giả dược.

Một nghiên cứu khác cũng cho thấy sữa non rất hữu ích trong điều trị viêm đại tràng, tình trạng đặc trưng bởi viêm niêm mạc bên trong đại tràng. Theo đó, 14 người mắc bệnh viêm đại tràng đang dùng thuốc truyền thống cho thấy uống sữa non kết hợp với dùng thuốc thường xuyên đã giảm triệu chứng nhiều hơn chỉ dùng thuốc không. Ưu điểm trị chứng viêm đại tràng của sữa non không chỉ tăng cường khả năng miễn dịch, kháng trùng mà còn có lợi cho sức khỏe đường ruột và rất nhiều lợi ích khác mà không để lại các phản ứng phụ so với dùng riêng dược phẩm.

Phòng chống cúm
Theo một nghiên cứu công bố tại Mỹ năm 2007, trong số những người tình nguyện tham gia nghiên cứu sử dụng chất bổ sung sữa non trong 2 tháng, số ngày bị cúm ngắn hơn ba lần so với những người không dùng sữa non. Năm 2016, một nghiên cứu khác được thực hiện tại Ai Cập, cho thấy, trẻ em được uống sữa non hàng ngày trong hai tháng, nhiễm trùng đường hô hấp trên ít hơn 37% so với nhóm đối chứng không uống sữa này. Tuy sữa non có thể giảm bệnh cúm, độ nghiêm trọng lẫn nguy cơ nhập viện hoặc tử vong liên quan đến cúm nhưng không nên coi sữa non thay thế cho vắc-xin cúm mùa hàng năm được.

 

Mặt hạn chế của việc dùng sữa non
Mặc dù không có hướng dẫn nào về sử dụng sữa non đúng cách, nhưng nó vẫn được coi là an toàn khi sử dụng mà không có tương tác thuốc, tuy nhiên thực tế vẫn còn tồn tại một số nhược điểm. Thứ nhất, là đắt đỏ, tại Mỹ sữa bò non dao động từ $ 50 đến $ 100/16 ounce (450gram hay cân Anh). Những người bị dị ứng với sữa không nên tiêu thụ sữa non bò. Ngoài ra sản phẩm cũng có thể có chứa phụ gia, kể cả chất gây dị ứng phổ biến khác như đậu nành, hoặc có thể chứa kháng sinh, thuốc trừ sâu hoặc hormone tổng hợp do chăn nuôi bò không hợp cách. Trong một nghiên cứu tại Mỹ, 8 trong số 55 mẫu sữa non của bò có chứa vết tích của Salmonella, một loại vi khuẩn có khả năng gây hại cho con người.

Về liều lượng và chuẩn bị: Chất bổ sung sữa non thường có sẵn dưới dạng bột cũng như viên nang hay gel và không phải là chất bị cấm bởi Cơ quan phòng chống doping thế giới (WADA). Có thể mua sữa non trực tiếp mà không cần kê toa, khuyến cáo nên dùng liều 20 gram đến 60 gram/ngày cho hiệu suất thể thao hoặc cải thiện sức khỏe đường ruột. Khi được sử dụng để kiểm soát hoặc điều trị tiêu chảy, nên bổ sung sữa non trước bữa ăn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.